Ten artykuł czytasz w ramach bezpłatnego limitu

Zdecydowaliśmy się poddać pod głosowanie po 12 takich miejsc w województwie i jego stolicy, korzystając m.in. ze zgłoszonych przez czytelników propozycji. Jedna z nich była dość niespodziewana. Otóż Michał Filarski z Kielc zgłosił nie Karczówkę czy Kadzielnię, ulubione miejsca spacerów kielczan, ale ul. Świętego Stanisława Kostki, przy której mieszkają jego rodzice, a on się wychował.

„Alejkę" obronili mieszkańcy

„Ulica potocznie jest nazywana przez jej mieszkańców »Alejką«, a wszystko dzięki dorodnym 100-letnim klonom posadzonym wzdłuż ulicy prowadzącej do zabytkowego budynku szkoły wybudowanego w latach 20. XX w. Drzewa przetrwały remont ulicy, który miał miejsce kilka lat temu. Przetrwały dzięki uporowi mieszkańców, którzy nie godzili się na proponowany przez miasto remont zakładający ich wycinkę" – napisał w mailu do redakcji.

Swoją propozycję tak jeszcze uzasadnił: „Teraz »Alejka« to jedno z najbardziej zielonych miejsc w Kielcach, gdzie swoje schronienie znajdują nie tylko ludzie, ale też zwierzęta. Spotykamy w okolicy m.in. jeże, a śpiew ptaków, szczególnie wiosną i latem, jest nie do opisania. Uważam, że ul. Kostki to jedyne i niepowtarzalne miejsce w skali nie tylko Kielc, ale i całego kraju, w którym przyroda jest bardzo ważna dla mieszkających tam ludzi, i bardzo chciałbym, żeby wybrali Państwo naszą alejkę do finału plebiscytu. Byłoby to wspaniałe uhonorowanie ponad 12-letniej batalii, zakończonej sukcesem, o zachowanie tej zielonej enklawy osiedla KSM".

Nie mogliśmy nie zgodzić się z takimi argumentami, więc „Alejka" znalazła się wśród 12 miejsc z klimatem w Kielcach, które poddajemy pod głosowanie.

Tam Dąbrówka płynie

Maciej Kędzia zgłosił dolinę płynącej przez Kielce rzeki, od ul. Witosa do zalewu. „Szczególnie odcinek na wysokości ul. Orkana 40. Spacerując tam ostatnio, przez dwie godziny spotkałem dwie osoby. Cisza i spokój jak hen za miastem. Kosy trelują, aż miło, zawilce gajowe zdobią brzegi rzeczki, a nad nią bezszelestnie polujący na owady nietoperz. Poezja w stanie czystym! Polecam to miejsce wszystkim szukającym wytchnienia i ukojenia" – argumentował.

Przypomniał przy tym, że rzeczka ta płynęła kiedyś jako Dąbrówka aż do obecnej al. IX Wieków Kielc, ale urzędnicy przypisali jej nazwę Silnica. Jak i dlaczego tak się stało, to temat na inną publikację.

Dziś o Dąbrówce coraz mniej kielczan pamięta, oficjalnie i na mapach istnieje tylko Silnica. Jej dolinę zdecydowaliśmy się poddać pod głosowanie. Nie tylko na odcinku zaproponowanym przez pana Macieja, ale także w dół od zalewu, aż do al. IX Wieków, gdzie również nie brak zieleni i wiele osób lubi tam przebywać.

„Alejka" i dolina Silnicy w naszym plebiscycie będą konkurować z sześcioma rezerwatami przyrody, które znajdują się w granicach miasta, Telegrafem, terenami Stadionu Leśnego, stosunkowo młodym Ogrodem Botanicznym oraz starym parkiem Miejskim im. Stanisława Staszica.

Ponidzie zachwyci każdego

Jeśli chodzi o miejsca z regionu, to Jan Kawiorski zaproponował do plebiscytu całe Ponidzie, które uważa za „krainę wyjątkową tak pod względem przyrodniczym, jak i historycznym", gdzie „nakładają się ślady idące jeszcze z pradziejów i wyjątkowe, rzadko w naszym kraju spotykane przyrodnicze osobliwości".

„Przyroda Ponidzia już na pierwszy rzut oka pokazuje swoją oryginalność – wokół Nidy rozciągają się rzadkie w Polsce stepy z unikalną stepową roślinnością. Lessowa ziemia pocięta jest malowniczymi wąwozami, po których – pamiętam z dzieciństwa – turkotały drabiniaste wozy. W rezerwatach tutejszych wytrwały poszukiwacz może odnaleźć unikatowe w naszym kraju zwierzęta, np. urodziwego pajączka poskocza krasnego i jego mniej przyjemnie wyglądającego kuzyna gryziela. Ci, którzy pająków się boją, zwrócą uwagę na żyjące tu w większej niż gdzie indziej liczbie cykady, motyle i inne owady. Flora i fauna Ponidzia są bogate i zachwycą każdego, komu do życia potrzebny jest kontakt z naturą" – argumentował.

W pełni się zgadzamy, że Ponidzie to urocza kraina. Nie mogliśmy jednak umieścić w plebiscycie tak ogólnego zgłoszenia, obejmującego jedną trzecią województwa. Pod głosowanie poddajemy trzy miejsca z Ponidzia. Pierwsze to grodzisko w Stradowie, po którego potężnych wałach można spacerować i podziwiać m.in. wspomniane przez pana Jana malownicze wąwozy.

Można też będzie głosować na Ogród na Rozstajach w Młodzawach pod Pińczowem, jedyny w naszym województwie prywatny ogród botaniczno-ornitologiczny prowadzony przez pasjonatów przyrody. Z licznych ciekawych miejsc na Ponidziu wybraliśmy Park Zdrojowy w Busku-Zdroju, z którego uroków korzystają nie tylko kuracjusze.

Wąwóz królowej, ogród hetmana

Z parków miejskich w województwie zaproponowaliśmy rewitalizowany ostatnio park w Starachowicach. Z Ostrowca Świętokrzyskiego wybraliśmy natomiast oddany do użytku w ubiegłym roku ogród zdrowia, ciekawe miejsce do wypoczynku na dużym osiedlu.

Ze Skarżyska-Kamiennej pod głosowanie poddajemy nazywany przed wojną perłą Kielecczyzny zalew Rejów, gdzie można się nie tylko kąpać, ale również spacerować i jeździć rowerem wyznaczoną wokół ścieżką.

Z wielu ciekawych miejsc w Sandomierzu i okolicy zdecydowaliśmy się na malowniczy Wąwóz Królowej Jadwigi, a także na opadające stromo ku Wiśle na północny wschód od miasta Góry Pieprzowe.

Postanowiliśmy poddać pod głosowanie w naszym plebiscycie także Łysogóry, choć żaden z czytelników tego najwyższego pasma Gór Świętokrzyskich nie zaproponował. Uznaliśmy jednak, że Łysica i Łysiec z pewnością zasługują na miano miejsc z klimatem.

Jeśli komuś przeszkadza zbyt duża liczba odwiedzających je turystów, proponujemy rzadziej odwiedzane i równie klimatyczne atrakcje – Perzową Górę i skałki Piekło pod Niekłaniem. Alfabetycznie na pierwszym miejscu wśród miejsc w regionie widnieje arboretum w Czarncy koło Włoszczowy. Zakwalifikowaliśmy je z racji walorów nie tylko przyrodniczych, ale i historycznych. Znajduje się bowiem w miejscu, gdzie miał swój dwór i ogród hetman Stefan Czarniecki.

Teraz głosowanie, jesienią książka

Na najbardziej klimatyczne miejsca w Kielcach i regionie, gdzie lubimy chodzić na spacery, pojechać rowerem czy zabrać gości, można głosować od dziś w portalu kielce.wyborcza.pl. To głosowanie potrwa do niedzieli 29 maja włącznie. Jego wyniki ogłosimy w piątek 3 czerwca w papierowym i internetowym wydaniu „Wyborczej". Wtedy też przedstawimy bliżej te miejsca, które otrzymają najwięcej głosów.

Ale to jeszcze nie koniec – jesienią planowane jest wydanie książki, w której zostaną opisane zwycięskie zielone miejsca z klimatem z całej Polski, w tym z Kielc i regionu świętokrzyskiego. Warto więc zagłosować, aby zwyciężyły nasze najciekawsze zakątki.

Wybieramy miejsca z klimatem w Kielcach. Które z nich Waszym zdaniem jest najbardziej urokliwe i godne polecenia?  


1. Biesak-Białogon

Kamionka w rezerwacie Biesak - Białogon Kamionka w rezerwacie Biesak - Białogon  Fot. Paweł Małecki / AG

Rezerwat przyrody obejmujący częściowo wypełniony wodą nieczynny kamieniołom z otaczającym lasem. Można tam zobaczyć spowodowany przez ruchy tektoniczne anormalny układ skał – starsze kambryjskie zalegają na młodszych ordowickich.

2. Dolina Silnicy

Dolina Silnicy. Widok od strony al. IX Wieków KielcDolina Silnicy. Widok od strony al. IX Wieków Kielc Fot.MichaL, Walczak / Agencja Ga

 Zielone tereny z alejkami spacerowymi i ławeczkami wzdłuż rzeki, a także zasilanego przez nią zalewu na Szydłówku. Ciągną się od ul. Witosa aż po al. IX Wieków Kielc. Szczególnie urokliwy jest odcinek na wysokości ul. Orkana 40.

3. Kadzielnia

Kielce, 1 sierpnia 2019. Kadzielnia, wodospadKielce, 1 sierpnia 2019. Kadzielnia, wodospad PAWEŁ MAŁECKI

 Teren dawnych kamieniołomów, z alejkami spacerowymi, punktami widokowymi, podziemną trasą turystyczną przez jaskinie, Skałką Geologów, wodospadem, najpiękniejszym w Polsce amfiteatrem i ciekawą roślinnością.

4. Karczówka

Kielce, 1 sierpnia 2019. Kadzielnia, wodospadPAWEŁ MAŁECKI

 Częściowo zalesione wzgórze (340 m n.p.m.) ze śladami górnictwa kruszczowego i XVII-wiecznym zespołem klasztornym na szczycie. Wyznaczona ścieżka zaprowadzi też na pobliską Dalnię i Grabinę. Od wieków ulubione miejsce spacerów kielczan.

5. Ogród Botaniczny

Kielce, 29 kwietnia 2022 roku. Ogród botaniczny,Kielce, 29 kwietnia 2022 roku. Ogród botaniczny, Fot. Paweł Małecki / Agencja Wyborcza.pl

 Założony na południowo-wschodnim zboczu Karczówki, obejmuje 11 ha, na których rośnie ponad 2 tys. różnych roślin, w tym górskie w alpinarium. Są też ciekawe odsłonięcia geologiczne, oczka wodne i miejsca do wypoczynku.

6. Park Miejski

Po stawie w Parku Miejskim można też było pływać rowerem wodnymPo stawie w Parku Miejskim można też było pływać rowerem wodnym MICHAŁ WALCZAK

 Nosi imię Stanisława Staszica, należy do najstarszych parków miejskich w Polsce. Został założony na początku XIX w., na jego terenie rośnie ok. 1,3 tys. drzew i krzewów. W zachodniej części znajduje się staw, jest też muszla koncertowa.

7. Sufraganiec

Odkrywamy Świętokrzyskie. Rezerwat przyrody Sufraganiec koło KielcOdkrywamy Świętokrzyskie. Rezerwat przyrody Sufraganiec koło Kielc Fot. Wojciech Habdas / Agencja Wyborcza.pl

Rezerwat przyrody przy granicy Kielc z gminą Miedziana Góra, ze ścieżką edukacyjną. Został utworzony dla ochrony lasu mieszanego. Najstarsze z rosnących w nim jodeł, dębów i klonów mają po 150 lat. Wśród nich płynie Sufragańczyk, tworząc malowniczą dolinkę.

8. Rezerwat Ślichowice

Rezerwat geologiczny Ślichowice Rezerwat geologiczny Ślichowice  Fot. Jarosław Kubalski / AG

 W stromej ścianie dawnego kamieniołomu można podziwiać fantastyczne pofałdowania wapieni wskutek procesów tektonicznych. Wyglądają, jakby ktoś je specjalnie powyginał lub ponakładał na siebie. To także zielone miejsce blisko osiedla o tej samej nazwie.

9. Stadion Leśny

Czerwiec 2016. Międzynarodowy Dzień Jogi w KielcachCzerwiec 2016. Międzynarodowy Dzień Jogi w Kielcach MICHAŁ WALCZAK

Kompleks parkowo-leśny w południowej części miasta, z dawnym torem wyścigów konnych, boiskiem, szlakami spacerowymi, ścieżką zdrowia, rowerowym torem przeszkód, parkiem linowym, urządzeniami do ćwiczeń, wiatą grillową i miejscem na ognisko.

10. Telegraf

Czerwiec 2016. Międzynarodowy Dzień Jogi w KielcachFot. Paweł Małecki / Agencja Wyborcza.pl

Najwyższe wzniesienie w granicach Kielc (408 m n.p.m.). Wraz z sąsiednią Górą Hałasa stanowi raj dla spacerowiczów i miłośników kolarstwa górskiego, a zimą – dla narciarzy. Ze szczytu rozciąga się piękny widok na miasto.

11. Ulica św. Stanisława Kostki

Czerwiec 2016. Międzynarodowy Dzień Jogi w KielcachFot. Paweł Małecki / Agencja Wyborcza.pl

Nazywana jest przez mieszkańców „Alejką". Rosną przy niej stuletnie klony, które udało się uratować przed wycinką podczas remontu. Prowadzi do zbudowanego w latach 20. ubiegłego wieku gmachu ówczesnego gimnazjum, obecnie Katolickiego Liceum Ogólnokształcącego.

12. Wietrznia

Czerwiec 2016. Międzynarodowy Dzień Jogi w KielcachFot. Paweł Małecki / Agencja Wyborcza.pl

 Rezerwat przyrody utworzony w wyrobiskach dawnych kamieniołomów z ciekawymi odsłonięciami geologicznymi i prowadzącą do nich ścieżką edukacyjną. Obok znajduje się Centrum Edukacji Geologicznej, a także malownicze tereny z tzw. gliniankami.

Wybieramy miejsca z klimatem w Świętokrzyskiem. Które z nich Waszym zdaniem jest najbardziej urokliwe i godne polecenia?

1. Arboretum w Czarncy

Arboretum w CzarnicyArboretum w Czarnicy Fot. Paweł Małecki / AG

Powstało pół wieku temu w miejscu, gdzie swój dwór i ogród miał hetman Stefan Czarniecki. Rośnie tam kilkadziesiąt gatunków drzew i krzewów, także egzotycznych, jak perukowiec podolski, leszczyna turecka czy metasekwoja chińska.

2. Grodzisko w Stradowie

Grodzisko w StradowieGrodzisko w Stradowie Janusz Kędracki

 To jedno z największych grodzisk słowiańskich. Zbudowali je we wczesnym średniowieczu Wiślanie. Z głównego grodu zachowały się wysokie na kilkanaście metrów wały ziemne, porośnięte dziś bujną trawą i będące doskonałym punktem widokowym.

3. Góry Pieprzowe koło Sandomierza

Widoki z rejsu Wisłą z Sandomierza pod Annopol i z powrotem Widoki z rejsu Wisłą z Sandomierza pod Annopol i z powrotem  PAWEŁ MAŁECKI

 Ich nazwa pochodzi od przypominających pieprz wychodni łupków kambryjskich sprzed 500 mln lat. Poprzecinane licznymi wąwozami, ze stepową roślinnością, stanowią największe w Polsce skupisko dzikich róż, dlatego niektórzy nazywają je Różanymi.

4. Łysogóry

Święty KrzyżŚwięty Krzyż Fot. Jarosław Kubalski / Agencja Wyborcza.pl

Najwyższe pasmo Gór Świętokrzyskich. Z Łysicą i Łyścem, wałami kultowymi z czasów przedchrześcijańskich, klasztorem przechowującym od wieków relikwie Drzewa Krzyża Świętego, gołoborzem, szlakami turystycznymi i ścieżkami edukacyjnymi.

5. Ogród na Rozstajach

Młodzawy Małe, 11.05.2021. Ogród na RozstajachMłodzawy Małe, 11.05.2021. Ogród na Rozstajach Fot. Wojciech Habdas / Agencja Wyborcza.pl

 Pierwszy w województwie prywatny ogród botaniczno-ornitologiczny założony przez pasjonatów przyrody w Młodzawach koło Pińczowa. Na trzech poziomach rośnie tam ponad 2 tys. odmian roślin, zarówno rodzimych z Ponidzia, jak i egzotycznych.

6. Ogród Zdrowia w Ostrowcu Świętokrzyskim

Ogród zdrowia na osiedlu Ogrody w Ostrowcu ŚwiętokrzyskimOgród zdrowia na osiedlu Ogrody w Ostrowcu Świętokrzyskim UM Ostrowiec Świętokrzyski

 Powstał na osiedlu Ogrody, jest podzielony na pięć stref, z których każda oddziałuje na poszczególne zmysły – wzroku, smaku, zapachu, słuchu i dotyku. Są tam m.in. ścieżki zdrowia i bosych stóp, urządzenia do ćwiczeń fizycznych oraz plac zabaw dla dzieci.

7. Park Zdrojowy w Busku-Zdroju

Ogród zdrowia na osiedlu Ogrody w Ostrowcu ŚwiętokrzyskimFot. Paweł Małecki / Agencja Wyborcza.pl

Założony w 1836 r. ze starodrzewem i muszlą koncertową, ostatnio znacznie powiększony o kompleks z jedną z największych tężni w Polsce. Rośnie w nim ok. 5 tys. drzew i krzewów, w tym rzadkie gatunki jak klęk kanadyjski, wierzba biała, kasztanowiec czerwony, jabłoń purpurowa czy oliwnik wąskolistny.

8. Park Miejski w Starachowicach

Starachowice, czerwiec 2016 rok, parek miejski  Starachowice, czerwiec 2016 rok, parek miejski  PAWEŁ MAŁECKI

Powstał ponad pół wieku temu na skarpie doliny Kamiennej, gdzie wcześniej znajdowała się kopalnia rudy żelaza. Od innych parków miejskich odróżnia się m.in. naturalnymi wychodniami skalnymi. Ostatnio przeszedł rewitalizację.

9. Perzowa Góra

Grota św. Rozalii na Perzowej GórzeGrota św. Rozalii na Perzowej Górze ROT Kielce

Dość strome wzniesienie (395 m n.p.m.) w Paśmie Oblęgorskim, w gminie Strawczyn. Rosną tam potężne buki, graby, dęby, jawory, a także jodły i sosny. W ich cieniu kryją się ogromne bloki czerwonego piaskowca. Kilka utworzyło grotę, w której powstała grota św. Rozalii.

10. Rejów

Skarżysko-Kamienna. Zalew RejówSkarżysko-Kamienna. Zalew Rejów FOT. Janusz Kędracki

Zalew na rzece Kamionce w Skarżysku-Kamiennej. Przed wojną był nazywany „Perłą Kielecczyzny", jeździły tam pociągi kąpielowe z Kielc i Radomia. Doskonałe miejsce nie tylko do kąpieli, ale także na spacery i rower ścieżką wyznaczoną w lesie wokół niego.

11. Skałki Piekło pod Niekłaniem

Piekło pod NiekłaniemPiekło pod Niekłaniem Fot. Jarosław Kubalski / AG

Rezerwat w gminie Stąporków z rozsianymi w lesie skałkami piaskowca, które wskutek wietrzenia przybrały fantastyczne kształty. Dopatrzyć się można grzybów, kominów, kazalnic, a nawet okrętu. Miały wśród nich pokutować diabły za lenistwo w piekle…

11. Wąwóz Królowej Jadwigi

Piekło pod NiekłaniemPAWEŁ MAŁECKI

Ten najpiękniejszy z wąwozów w Sandomierzu wyrzeźbiła woda spływająca po lessowym zboczu. Ma blisko pół kilometra długości i wysokie na 10 m ściany. Rosną nad nim drzewa tworzące zielony parasol. Ponoć w tym wąwozie królowa Jadwiga zgubiła pantofelek…

Supermiasta 2022
CZYTAJ WIĘCEJ
Czytaj ten tekst i setki innych dzięki prenumeracie

Wybierz prenumeratę, by czytać to, co Cię ciekawi

Wyborcza.pl to zawsze sprawdzone informacje, szczere wywiady, zaskakujące reportaże i porady ekspertów w sprawach, którymi żyjemy na co dzień. Do tego magazyny o książkach, historii i teksty z mediów europejskich. Zrezygnować możesz w każdej chwili.